Do cùng hướng đến mục tiêu hạn chế cháy lan giữa các khu vực, hai hệ thống này đôi khi được đặt lên bàn cân để lựa chọn phương án phù hợp hơn về không gian, công năng và chi phí. Dù vậy, màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy có những khác biệt về cấu tạo, đặc tính vận hành và khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Vậy màn cuốn ngăn cháy có thể thay thế cửa cuốn chống cháy trong công trình không? Hãy cùng Thịnh Phát MEP tìm hiểu qua bài viết sau đây.
1. Màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy khác nhau như thế nào?
Màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy có thể cùng được sử dụng để bảo vệ các ô mở trong công trình, nhưng không phải là hai hệ thống có cấu tạo và chức năng hoàn toàn tương đương, hiểu rõ sự khác biệt giữa chúng là cơ sở để đánh giá khả năng thay thế trong từng trường hợp cụ thể.
1.1 Khác biệt về cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Màn cuốn ngăn cháy thường sử dụng vật liệu dạng màn chịu nhiệt, kết hợp với trục cuốn, hộp bảo vệ, ray dẫn hướng và hệ thống điều khiển. Khi nhận tín hiệu kích hoạt theo thiết kế, màn được hạ xuống để che kín ô mở, tạo thành một bộ phận ngăn cháy tại vị trí được bố trí. Khi không hoạt động, màn có thể được cuốn gọn lên phía trên, giúp hạn chế ảnh hưởng đến không gian sử dụng.
Trong khi đó, cửa cuốn chống cháy thường có cấu tạo từ các nan kim loại liên kết với nhau, đi kèm trục cuốn, ray dẫn hướng và cơ cấu vận hành. Khi được kích hoạt, cửa hạ xuống theo phương thẳng đứng để đóng ô mở. Cấu tạo kim loại mang lại đặc tính cơ học riêng, phù hợp với những vị trí cần kết hợp yêu cầu ngăn cháy và điều kiện sử dụng thực tế.
1.2 Khả năng chịu lửa và cách nhiệt
Các chỉ tiêu chịu lửa cần được hiểu đúng theo hồ sơ kỹ thuật của từng sản phẩm, trong đó, E thể hiện khả năng duy trì tính toàn vẹn, hạn chế ngọn lửa và khí nóng xuyên qua bộ phận được thử nghiệm; I thể hiện khả năng cách nhiệt theo tiêu chí thử nghiệm tương ứng. Chẳng hạn, cấp EI120 đòi hỏi hệ thống đáp ứng cả hai tiêu chí E và I trong thời gian 120 phút theo điều kiện thử nghiệm áp dụng.
1.3 Khác biệt về không gian lắp đặt và vận hành
Màn cuốn ngăn cháy có thể là lựa chọn đáng cân nhắc tại những vị trí cần thu gọn hệ thống khi không có sự cố, đặc biệt khi công trình cần duy trì không gian thông thoáng hoặc hạn chế ảnh hưởng đến kiến trúc. Tuy vậy, hệ màn vẫn cần bố trí hộp cuốn, ray dẫn hướng, cơ cấu điều khiển và các bộ phận liên quan theo yêu cầu lắp đặt.
Cửa cuốn chống cháy cũng có thể đóng mở theo phương thẳng đứng và thu gọn lên phía trên, điểm khác biệt nằm ở cấu tạo cụ thể, đặc tính cơ học, trọng lượng và yêu cầu vận hành của từng hệ thống. Tại các khu vực có hoạt động vận chuyển hàng hóa hoặc tần suất sử dụng cao, khả năng đáp ứng điều kiện làm việc thực tế cần được đánh giá cùng với yêu cầu ngăn cháy.

2. Màn cuốn ngăn cháy có thể thay thế cửa cuốn chống cháy không?
Màn cuốn ngăn cháy có thể được xem xét thay thế cửa cuốn chống cháy trong một số trường hợp, nhưng không thể áp dụng cho mọi công trình. Quyết định này phụ thuộc vào yêu cầu ngăn cháy tại vị trí lắp đặt, thông số kỹ thuật của sản phẩm và mức độ phù hợp với hồ sơ thiết kế.
2.1 Trường hợp có thể xem xét sử dụng màn cuốn ngăn cháy
Màn cuốn ngăn cháy có thể phù hợp với những vị trí cần giải pháp đóng mở gọn, hạn chế chiếm diện tích khi không hoạt động và phân chia không gian khi xảy ra cháy. Một số khu vực trong trung tâm thương mại, sảnh lớn hoặc không gian thương mại có thể xem xét giải pháp này nếu đáp ứng yêu cầu ngăn cháy của công trình.
2.2 Trường hợp không nên thay thế trực tiếp
Không nên thay thế cửa cuốn chống cháy bằng màn cuốn ngăn cháy nếu sản phẩm dự kiến không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật đã xác định trong thiết kế. Chẳng hạn, khi vị trí lắp đặt yêu cầu giới hạn chịu lửa hoặc khả năng cách nhiệt cụ thể nhưng hồ sơ kỹ thuật của màn không chứng minh được các tiêu chí tương ứng, hai hệ thống không thể được xem là tương đương chỉ vì cùng có chức năng ngăn cháy.
2.3 Những điều kiện cần kiểm tra trước khi thay thế
Trước khi quyết định thay thế, chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu cần đối chiếu các yếu tố sau:
- Yêu cầu ngăn cháy: Xác định chức năng, giới hạn chịu lửa và các tiêu chí kỹ thuật tại vị trí lắp đặt theo hồ sơ thiết kế.
- Hồ sơ sản phẩm: Kiểm tra kết quả thử nghiệm, cấp chịu lửa, cấu hình và phạm vi sử dụng được chứng minh.
- Điều kiện lắp đặt: Đánh giá kích thước ô mở, kết cấu liên kết và khả năng tương thích với công trình.
- Hệ thống điều khiển: Kiểm tra cơ chế kích hoạt, đóng màn khi có cháy và khả năng phối hợp với hệ thống báo cháy theo thiết kế.
- Phương án thiết kế: Xác định việc thay đổi có ảnh hưởng đến giải pháp an toàn cháy đã được xác định hay không, đồng thời làm rõ các thủ tục cần thực hiện trước khi triển khai.

3. Nên lựa chọn màn cuốn ngăn cháy hay cửa cuốn chống cháy cho từng công trình?
Việc lựa chọn màn cuốn ngăn cháy hay cửa cuốn chống cháy phụ thuộc vào vị trí lắp đặt, đặc điểm không gian và yêu cầu sử dụng của công trình. Màn cuốn thường được cân nhắc khi cần giải pháp thu gọn, hạn chế ảnh hưởng đến không gian bên dưới; cửa cuốn chống cháy có thể phù hợp với những vị trí cần kết cấu cửa chắc chắn hơn, dù lựa chọn loại nào, sản phẩm cũng phải đáp ứng yêu cầu ngăn cháy tại vị trí lắp đặt.
3.1 Màn cuốn ngăn cháy phù hợp với công trình nào?
Màn cuốn ngăn cháy có thể được cân nhắc tại trung tâm thương mại, sảnh lớn hoặc các không gian thương mại cần giữ sự thông thoáng khi hoạt động bình thường. Khi không sử dụng, phần màn được cuộn lên phía trên, giúp hạn chế sự hiện diện của bộ phận che chắn và không chiếm nhiều diện tích ở khu vực lưu thông. Giải pháp này phù hợp khi công trình cần phân chia không gian khi xảy ra cháy nhưng vẫn muốn duy trì sự linh hoạt trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, cần kiểm tra khả năng chịu lửa, cách nhiệt nếu được yêu cầu và điều kiện vận hành của sản phẩm trước khi lựa chọn.
3.2 Cửa cuốn chống cháy phù hợp với công trình nào?
Cửa cuốn chống cháy có thể được cân nhắc tại nhà xưởng, kho hàng hoặc khu vực giao nhận, nơi cần hệ thống cửa có kết cấu phù hợp với điều kiện vận hành thực tế. Tùy thiết kế, loại cửa này có thể đáp ứng nhu cầu đóng mở tại các ô cửa chuyên dụng và yêu cầu sử dụng riêng của từng khu vực. Với những vị trí có hoạt động vận chuyển hàng hóa thường xuyên hoặc nguy cơ va chạm, cần xem xét vật liệu, kết cấu cửa và khả năng chịu tác động của sản phẩm.
3.3 Có nên kết hợp cả hai giải pháp trong cùng công trình?
Nếu công trình có nhiều khu vực với yêu cầu sử dụng khác nhau, có thể xem xét kết hợp màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy tại các vị trí phù hợp. Chẳng hạn, màn cuốn có thể được cân nhắc cho khu vực cần thu gọn bộ phận che chắn, trong khi cửa cuốn chống cháy có thể phù hợp với vị trí cần đặc tính kết cấu hoặc phương thức vận hành khác.

4. Thịnh Phát MEP tư vấn giải pháp ngăn cháy phù hợp cho công trình
Màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy đều có thể được sử dụng trong các giải pháp bảo vệ công trình, nhưng khả năng thay thế giữa hai hệ thống cần được đánh giá theo yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Những yếu tố như giới hạn chịu lửa, cấu tạo, điều kiện lắp đặt, cơ chế vận hành và hồ sơ thiết kế cần được xem xét đồng thời trước khi đưa ra quyết định.
Thịnh Phát MEP hỗ trợ tư vấn giải pháp cơ điện và PCCC theo nhu cầu thực tế của dự án. Khi cần lựa chọn giữa màn cuốn ngăn cháy và cửa cuốn chống cháy, chủ đầu tư có thể trao đổi với Thịnh Phát MEP về đặc điểm ô mở, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện lắp đặt để có cơ sở đánh giá phương án phù hợp. Liên hệ Thịnh Phát MEP để được tư vấn giải pháp ngăn cháy phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và điều kiện triển khai của công trình.
