Cửa cuốn chống cháy cần kiểm tra những gì trước khi bàn giao công trình?

Cửa cuốn chống cháy không chỉ cần lắp đặt đúng vị trí mà còn phải vận hành theo thiết kế và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của công trình, nếu ray dẫn hướng bị lệch, cửa không đóng hết hành trình, tín hiệu báo cháy không được truyền đến bộ điều khiển hoặc hồ sơ sản phẩm không khớp với thiết bị thực tế, những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của hệ thống khi xảy ra sự cố. Vậy trước khi bàn giao, chủ đầu tư và nhà thầu cần kiểm tra những gì? Hãy cùng Thịnh Phát MEP tìm hiểu qua bài viết sau đây!

1. Kiểm tra lắp đặt cửa cuốn chống cháy tại công trình

Trước khi thử vận hành, cần kiểm tra vị trí lắp đặt và các bộ phận cơ khí của cửa, đây là bước giúp phát hiện những sai lệch có thể khiến cửa chuyển động không ổn định, bị cản trở hoặc không đạt vị trí đóng theo thiết kế.

1.1 Kiểm tra kích thước ô mở và vị trí lắp đặt

Kích thước ô mở là cơ sở để xác định kích thước màn cửa, ray dẫn hướng và cấu hình lắp đặt, khi kiểm tra, cần đối chiếu kích thước thực tế với bản vẽ được duyệt và thông số kỹ thuật của sản phẩm, đặc biệt là chiều rộng, chiều cao và khoảng không dành cho cụm trục cuốn. Bên cạnh kích thước, cần kiểm tra vị trí lắp đặt có phù hợp với phương án thiết kế hay không, những yếu tố cần lưu ý gồm:

• Vị trí ô mở: Cửa được lắp đúng khu vực phân chia theo thiết kế, không bị dịch chuyển so với vị trí dự kiến.
• Khoảng không phía trên: Có đủ không gian cho trục cuốn, động cơ và hộp kỹ thuật theo cấu hình thực tế.
• Điều kiện mặt bằng: Dầm, đường ống, máng cáp và các hệ thống cơ điện khác không gây cản trở quá trình lắp đặt hoặc vận hành.
• Vị trí liên kết: Các điểm cố định phù hợp với kết cấu và phương án lắp đặt đã được phê duyệt.

1.2 Kiểm tra ray dẫn hướng, trục cuốn và hộp kỹ thuật

Ray dẫn hướng có nhiệm vụ định hướng chuyển động của màn cửa trong quá trình đóng mở, cần kiểm tra độ thẳng, vị trí lắp đặt, độ chắc chắn của các điểm liên kết và tình trạng bên trong ray. Ray bị lệch, biến dạng hoặc có vật cản có thể khiến màn cửa di chuyển khó khăn, rung lắc hoặc mắc kẹt.

Đối với trục cuốn và các bộ phận đỡ, cần quan sát tình trạng liên kết, độ ổn định của cụm trục và các dấu hiệu lỏng, cong vênh hoặc sai lệch, các chi tiết cơ khí phải được lắp đặt đúng cấu hình, bảo đảm chuyển động của màn cửa không bị cản trở.

Hộp kỹ thuật cũng là hạng mục cần kiểm tra, đây là khu vực bố trí các bộ phận như trục cuốn, động cơ và cơ cấu truyền động tùy theo thiết kế sản phẩm. Cần xác nhận hộp được lắp đúng vị trí, có kết cấu liên kết chắc chắn và không bị các hạng mục xây dựng hoặc cơ điện khác xâm lấn gây cản trở.

Ngoài việc kiểm tra bằng mắt, cần đối chiếu các bộ phận thực tế với tài liệu kỹ thuật, nếu phát hiện ray dẫn hướng chưa chắc chắn, hộp kỹ thuật không đúng vị trí hoặc cụm trục có dấu hiệu bất thường, cần xử lý trước khi thử vận hành cửa.

2. Kiểm tra khả năng đóng mở và vận hành thực tế

Sau khi kiểm tra lắp đặt, cần vận hành thử cửa để đánh giá hoạt động của toàn bộ cơ cấu. Một bộ cửa có hình thức hoàn thiện tốt chưa đủ để kết luận hệ thống hoạt động đúng; quá trình thử phải cho thấy cửa di chuyển ổn định và đạt vị trí theo yêu cầu thiết kế.

2.1 Thử đóng mở cửa cuốn chống cháy

Việc đóng mở thử cần thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất và phương án kiểm tra tại công trình. Trong quá trình vận hành, cần quan sát toàn bộ hành trình của màn cửa, từ lúc bắt đầu chuyển động đến khi đạt vị trí mở hoặc đóng theo thiết kế.

Các điểm cần theo dõi gồm:

• Màn cửa di chuyển đều, không bị nghiêng, lệch hoặc mắc vào ray dẫn hướng.
• Không xuất hiện tiếng va đập, rung lắc hoặc dấu hiệu bất thường trong quá trình vận hành.
• Cửa đạt vị trí mở và đóng theo yêu cầu, không dừng giữa hành trình ngoài dự kiến.
• Các bộ phận cơ khí không có dấu hiệu cản trở hoặc hoạt động thiếu ổn định.
• Sau khi hoàn thành chu trình, cửa và hệ thống điều khiển trở về trạng thái vận hành theo thiết kế.

Đặc biệt, cần kiểm tra khả năng đóng hết hành trình. Nếu cửa dừng trước vị trí yêu cầu, không nên chỉ điều chỉnh công tắc hoặc bộ điều khiển để khắc phục ngay mà cần xác định nguyên nhân. Vấn đề có thể liên quan đến cài đặt hành trình, cơ cấu truyền động, ray dẫn hướng hoặc vật cản trong quá trình chuyển động.

2.2 Kiểm tra động cơ và bộ điều khiển

Động cơ tạo lực chuyển động cho cửa, trong khi bộ điều khiển tiếp nhận lệnh và điều phối hoạt động theo cấu hình hệ thống. Hai bộ phận này cần được kiểm tra cùng với các thiết bị điều khiển tại công trình.

Trước hết, cần kiểm tra nguồn cấp điện, tình trạng đấu nối và các dấu hiệu bất thường tại động cơ, bộ điều khiển. Tiếp đó, thực hiện thao tác đóng mở bằng nút điều khiển hoặc phương thức được thiết kế để xác nhận hệ thống tiếp nhận lệnh và phản hồi đúng.

Nếu cửa có nhiều chế độ vận hành, cần thử từng chế độ thuộc phạm vi nghiệm thu. Các chức năng được kiểm tra phải phù hợp với cấu hình thực tế của sản phẩm; không nên mặc định mọi loại cửa cuốn chống cháy đều có cùng tính năng hoặc trình tự hoạt động.

3. Kiểm tra kết nối báo cháy và các chức năng khi xảy ra sự cố

Khác với cửa cuốn thông thường, cửa cuốn chống cháy được thiết kế để thực hiện chức năng ngăn cháy theo phương án bảo vệ của công trình. Vì vậy, kiểm tra khả năng đóng mở bằng nút điều khiển chưa đủ để xác nhận toàn bộ hệ thống hoạt động đúng. Cần kiểm tra cả tín hiệu báo cháy, nguồn điện và các chức năng an toàn được trang bị.

3.1 Kiểm tra tín hiệu báo cháy

Trước tiên, cần đối chiếu sơ đồ kết nối giữa hệ thống báo cháy và bộ điều khiển cửa để xác định phương thức truyền tín hiệu, các thiết bị liên quan và trình tự vận hành được thiết kế, việc đấu nối cần đúng với hồ sơ kỹ thuật của hệ thống thực tế.

Tiếp theo, thực hiện thử tín hiệu báo cháy theo kế hoạch kiểm tra đã được thống nhất tại công trình. Trong quá trình thử, cần xác nhận các bước sau:

• Tín hiệu được phát ra từ hệ thống báo cháy theo phương án thử nghiệm.
• Bộ điều khiển cửa tiếp nhận tín hiệu đúng.
• Cửa bắt đầu thực hiện trình tự đóng theo thiết kế.
• Màn cửa di chuyển đến vị trí yêu cầu và không bị cản trở trong quá trình đóng.

Điểm quan trọng là phải quan sát phản ứng thực tế của cửa, không chỉ dựa vào đèn báo hoặc trạng thái hiển thị trên bộ điều khiển. Tín hiệu được truyền thành công chưa đồng nghĩa với việc cửa đã hoàn thành chu trình đóng.

3.2 Kiểm tra nguồn điện và phương án dự phòng

Nguồn điện là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của động cơ và bộ điều khiển. Khi nghiệm thu, cần xác định cửa sử dụng nguồn cấp nào, các bộ phận nào được cấp điện dự phòng và hệ thống được thiết kế phản ứng ra sao khi nguồn điện chính bị gián đoạn.

Nếu sản phẩm có pin hoặc bộ lưu điện dự phòng, cần kiểm tra tình trạng thiết bị, kết nối và khả năng cấp điện theo hướng dẫn kỹ thuật. Phạm vi kiểm tra cần làm rõ nguồn dự phòng hỗ trợ những bộ phận nào, thời gian hoặc điều kiện vận hành được công bố trong tài liệu sản phẩm, cũng như trình tự hoạt động khi mất điện.

3.3 Kiểm tra các chức năng an toàn được trang bị

Một số hệ thống có thể được tích hợp nút điều khiển khẩn cấp hoặc các chế độ vận hành riêng. Nếu những chức năng này thuộc cấu hình sản phẩm và nằm trong phạm vi nghiệm thu, cần thử nghiệm để xác nhận chúng hoạt động đúng theo thiết kế.

Chẳng hạn, với hệ thống có chế độ mở cửa trong tình huống khẩn cấp, cần kiểm tra thao tác kích hoạt, mức độ mở, trình tự vận hành tiếp theo và cách hệ thống trở về trạng thái bình thường. Các bước thử phải tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật, tránh tự ý kích hoạt những chế độ có thể ảnh hưởng đến an toàn tại công trình.

4. Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật trước khi ký bàn giao

Bên cạnh việc kiểm tra thiết bị tại hiện trường, hồ sơ kỹ thuật là căn cứ để xác định sản phẩm được lắp đặt có phù hợp với thiết kế và yêu cầu của công trình hay không. Hồ sơ cần thống nhất với thiết bị thực tế, kết quả kiểm tra và phạm vi nghiệm thu.

4.1 Hồ sơ sản phẩm và tài liệu kỹ thuật

Trước khi bàn giao, cần kiểm tra thông tin nhận diện sản phẩm, cấu hình, thông số kỹ thuật và tài liệu liên quan. Tên mẫu, cấp chịu lửa, kích thước hoặc các đặc điểm quan trọng cần được đối chiếu với hồ sơ đã được chấp thuận cho công trình.

Đối với tài liệu chứng minh khả năng chịu lửa, cần xem xét phạm vi áp dụng, mẫu sản phẩm được đánh giá, cấu tạo và các điều kiện liên quan đến lắp đặt. Không nên chỉ nhìn vào tên gọi hoặc cấp chịu lửa để kết luận sản phẩm phù hợp, bởi việc áp dụng còn phụ thuộc vào yêu cầu thiết kế và phạm vi thể hiện trong tài liệu kỹ thuật.

4.2. Hồ sơ lắp đặt và kết quả thử nghiệm

Hồ sơ bàn giao cần thể hiện được tình trạng lắp đặt và kết quả kiểm tra thực tế, những tài liệu cần rà soát theo yêu cầu của dự án gồm:

• Bản vẽ thiết kế được duyệt và bản vẽ hoàn công hoặc tài liệu cập nhật hiện trạng khi có yêu cầu.
• Biên bản kiểm tra lắp đặt và kết quả thử đóng mở cửa.
• Kết quả thử tín hiệu báo cháy, nguồn dự phòng và các chức năng thuộc phạm vi nghiệm thu.
• Hướng dẫn vận hành, bảo trì và xử lý các tình huống bất thường.
• Danh sách tồn tại, nội dung đã khắc phục và kết quả kiểm tra lại, nếu có.

5. Những lỗi cần xử lý trước khi bàn giao cửa cuốn chống cháy

Trong quá trình kiểm tra, một số lỗi có thể xuất hiện ở phần cơ khí, nguồn điện, điều khiển hoặc hồ sơ, các lỗi này cần được phân loại và xử lý theo nguyên nhân, thay vì chỉ ghi nhận chung chung trong biên bản.

Cửa đóng không hết hành trình hoặc bị mắc kẹt: Cần kiểm tra ray dẫn hướng, vật cản, cơ cấu truyền động và cài đặt hành trình. Sau khi khắc phục, phải vận hành thử lại để xác nhận cửa đóng đến vị trí yêu cầu.

Cửa không phản hồi khi có tín hiệu báo cháy: Cần rà soát sơ đồ kết nối, đường truyền tín hiệu, cấu hình bộ điều khiển và các thiết bị liên quan. Việc cửa đóng mở được bằng nút điều khiển thông thường không thay thế cho bước kiểm tra tín hiệu báo cháy.

Nguồn dự phòng không hoạt động như thiết kế: Cần xác định tình trạng nguồn dự phòng, kết nối và phạm vi cấp điện. Không nên bàn giao khi chức năng thuộc yêu cầu nghiệm thu chưa được xác nhận hoặc chưa có phương án xử lý được chấp thuận.

Thiết bị thực tế không khớp hồ sơ: Cần làm rõ sự khác biệt về mẫu sản phẩm, thông số, cấu hình hoặc tài liệu chứng minh khả năng chịu lửa. Nếu có thay đổi so với hồ sơ đã duyệt, phải xử lý theo quy trình của dự án trước khi kết luận phù hợp.

6. Thịnh Phát MEP hỗ trợ giải pháp cửa cuốn chống cháy cho công trình

Lựa chọn cửa cuốn chống cháy cần được xem xét đồng bộ từ kích thước ô mở, điều kiện thi công đến cơ cấu vận hành và hồ sơ kỹ thuật. Việc xác định đúng yêu cầu ngay từ giai đoạn chuẩn bị giúp chủ đầu tư và nhà thầu thuận lợi hơn trong quá trình phối hợp lắp đặt, kiểm tra và nghiệm thu.

Thịnh Phát MEP hoạt động trong lĩnh vực cơ điện và thiết bị phòng cháy chữa cháy, hỗ trợ khách hàng trao đổi về giải pháp thiết bị, yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ liên quan theo phạm vi dịch vụ của công ty. Với từng công trình, các thông tin như kích thước ô mở, vị trí lắp đặt, phương án kết nối báo cháy và yêu cầu nghiệm thu cần được làm rõ để lựa chọn cấu hình phù hợp. Bạn đang chuẩn bị lắp đặt hoặc nghiệm thu cửa cuốn chống cháy cho công trình? Liên hệ Thịnh Phát MEP để trao đổi về giải pháp thiết bị, yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ sản phẩm phù hợp với hạng mục thực tế.