Công trình có sảnh thông tầng nên lắp màn xếp ngăn cháy như thế nào?

Sảnh thông tầng thường xuất hiện tại trung tâm thương mại, khách sạn, tòa nhà văn phòng và các công trình có không gian mở nối liền nhiều tầng. Thiết kế này tạo cảm giác rộng rãi, tăng khả năng lấy sáng tự nhiên, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nguy cơ cháy và khói lan giữa các tầng. Vì vậy, khi cần bổ sung giải pháp ngăn cháy, chủ đầu tư phải xác định vị trí bố trí màn xếp ngăn cháy, yêu cầu kỹ thuật và phương án vận hành phù hợp với thiết kế PCCC của công trình.

1. Vì sao sảnh thông tầng cần được xem xét giải pháp ngăn cháy?

Sảnh thông tầng là không gian trống nối thông từ hai tầng trở lên, khi xảy ra cháy tại một khu vực tiếp giáp, lửa, khói và khí nóng có thể lan lên các tầng phía trên qua khoảng không gian mở, gây ảnh hưởng đến những khu vực vốn không nằm tại vị trí phát sinh cháy, đây là một trong những lý do khu vực thông tầng cần được xem xét trong phương án bảo đảm an toàn PCCC.

1.1 Nguy cơ cháy lan qua khoảng không gian thông tầng

Khác với các tầng được phân chia bằng sàn và những bộ phận ngăn cháy theo thiết kế, sảnh thông tầng tạo ra khoảng không gian liên thông theo phương đứng. Nếu không có giải pháp kiểm soát phù hợp, khói và nhiệt có thể di chuyển lên trên, ảnh hưởng đến hành lang, khu vực kinh doanh và các lối tiếp cận thoát nạn ở những tầng lân cận.

Đối với công trình có nhiều gian hàng, khu vực trưng bày hoặc hành lang mở quanh sảnh, việc kiểm soát cháy lan cần được tính toán đồng bộ với phương án phân chia khu vực, hệ thống báo cháy, chữa cháy và tổ chức thoát nạn. Không nên chỉ tập trung xử lý một ô mở mà bỏ qua những đường lan truyền khói, lửa khác trong cùng không gian.

1.2 Vai trò của màn xếp ngăn cháy

Màn xếp ngăn cháy có thể được xem xét như một giải pháp tạo ranh giới ngăn cháy tại vị trí được thiết kế, giúp hạn chế sự lan truyền của lửa giữa những khu vực cần phân chia. Khi nhận tín hiệu kích hoạt theo phương án vận hành, màn triển khai để hình thành ranh giới ngăn cháy theo cấu hình đã được thiết kế và chứng minh về kỹ thuật.

2. Công trình có sảnh thông tầng nên bố trí màn xếp ngăn cháy ở đâu?

Vị trí lắp đặt cần được xác định từ yêu cầu kiểm soát cháy lan của từng công trình, thay vì chỉ căn cứ vào hình dáng hoặc diện tích sảnh. Trong quá trình thiết kế, cần làm rõ khu vực nào phải được ngăn cách khi xảy ra cháy, phạm vi triển khai của màn và mối liên hệ giữa vị trí lắp đặt với các lối đi, hành lang và hệ thống kỹ thuật xung quanh.

2.1 Bố trí tại ranh giới giữa sảnh và khu vực liền kề

Một phương án có thể được xem xét là bố trí màn tại ranh giới giữa sảnh thông tầng với hành lang, khu vực thương mại hoặc không gian liền kề cần được ngăn cách theo thiết kế. Khi triển khai, màn tạo thành ranh giới ngăn cháy tại vị trí đã xác định, góp phần hạn chế sự lan truyền của lửa giữa các khu vực.

Chẳng hạn, với một trung tâm thương mại có sảnh thông tầng ở giữa và các gian hàng bố trí xung quanh, đơn vị thiết kế cần đánh giá những vị trí có nguy cơ lan truyền cháy giữa sảnh và khu vực kinh doanh. Màn chỉ nên được bố trí tại những vị trí phù hợp với giải pháp ngăn cháy đã lựa chọn, không phải cứ bao quanh sảnh là lắp màn tại tất cả các cạnh.

2.2 Xem xét phương án phân chia khu vực theo từng tầng

Ở công trình có nhiều tầng mở ra cùng một sảnh, việc bố trí màn cần được xem xét trong tổng thể phương án kiểm soát cháy lan theo phương đứng và phương ngang. Tùy thiết kế, giải pháp có thể tập trung vào ranh giới giữa sảnh với các khu vực liền kề tại một số tầng hoặc các vị trí cần kiểm soát riêng.

Không nên tự xác định số lượng màn hoặc khoảng cách giữa các vị trí lắp đặt chỉ dựa trên chiều cao thông tầng. Các yếu tố như hình học không gian, công năng từng tầng, yêu cầu chịu lửa, giải pháp kiểm soát khói và phương án thoát nạn đều có thể ảnh hưởng đến lựa chọn cuối cùng.

2.3 Tránh ảnh hưởng đến lối đi và đường thoát nạn

Màn ngăn cháy khi triển khai có thể tác động đến việc di chuyển qua khu vực lắp đặt, vì vậy, phương án thiết kế phải làm rõ cách người sử dụng thoát nạn khi màn đóng, vị trí các cửa thoát nạn và cách xử lý tình huống khẩn cấp nếu có người cần đi qua khu vực được ngăn cách.

Đối với công trình đang hoạt động, cần đánh giá thêm các luồng di chuyển thực tế của khách hàng, nhân viên và lực lượng ứng cứu, không nên bố trí màn theo cách làm cản trở đường thoát nạn hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào việc người sử dụng tự tìm cách nâng màn khi xảy ra cháy.

3. Những tiêu chí cần xem xét khi lựa chọn màn xếp ngăn cháy cho sảnh thông tầng

Sau khi xác định sơ bộ vị trí lắp đặt, chủ đầu tư cần phối hợp với đơn vị thiết kế và nhà cung cấp để làm rõ cấp chịu lửa, kích thước, cấu hình vận hành và điều kiện thi công, đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính phù hợp của thiết bị đối với công trình.

3.1 Xác định cấp chịu lửa theo hồ sơ thiết kế

Cấp chịu lửa của màn phải đáp ứng yêu cầu tại vị trí lắp đặt theo hồ sơ thiết kế và quy chuẩn áp dụng, khi kiểm tra tài liệu kỹ thuật, cần phân biệt rõ sản phẩm được đánh giá theo tiêu chí tính toàn vẹn, tính cách nhiệt hay cả hai tiêu chí, đồng thời xác minh thời gian chịu lửa được công bố.

3.2 Khảo sát kích thước và điều kiện lắp đặt

Sảnh thông tầng có thể có chiều rộng lớn, chiều cao không đồng đều hoặc hình dạng kiến trúc phức tạp, do đó, cần khảo sát kích thước ô mở, vị trí lắp hộp màn, kết cấu đỡ, khoảng không cho cơ cấu vận hành và những vật cản có thể ảnh hưởng đến quá trình triển khai.

Đặc biệt, cấu hình được lắp đặt thực tế phải phù hợp với phạm vi ứng dụng được chứng minh trong hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm, nếu kích thước ô mở, cách liên kết hoặc điều kiện lắp đặt khác với cấu hình đã được đánh giá, cần làm rõ khả năng áp dụng trước khi quyết định sử dụng.

3.3 Kiểm tra cơ chế kích hoạt và vận hành

Với hệ thống được thiết kế tự động triển khai khi có tín hiệu cháy, cần xác định cách màn tiếp nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy, trình tự đóng màn và cơ chế xử lý khi mất nguồn hoặc xảy ra lỗi vận hành. Những chức năng này phải phù hợp với thiết kế được duyệt và tài liệu kỹ thuật của thiết bị.

3.4 Đánh giá tổng chi phí và công tác bảo trì

Chi phí lắp màn xếp ngăn cháy không chỉ phụ thuộc vào kích thước màn mà còn liên quan đến cấu tạo sản phẩm, cơ cấu truyền động, hệ thống điều khiển, kết cấu lắp đặt và phạm vi thi công. Với sảnh thông tầng có hình dạng đặc biệt, việc khảo sát và phối hợp thiết kế từ sớm giúp làm rõ các hạng mục cần triển khai trước khi lập dự toán.

4. Những lưu ý khi triển khai màn xếp ngăn cháy tại sảnh thông tầng

Việc lựa chọn đúng sản phẩm chỉ là một phần của giải pháp, đối với khu vực có nhiều tầng liên thông, hiệu quả kiểm soát cháy lan còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa thiết kế kiến trúc, kết cấu, hệ thống cơ điện, báo cháy và tổ chức thoát nạn.

4.1 Phối hợp từ giai đoạn thiết kế

Nếu công trình đang trong giai đoạn thiết kế hoặc thi công, nên xác định vị trí màn và yêu cầu kỹ thuật trước khi hoàn thiện trần, vách và các hạng mục kiến trúc liên quan. Việc phối hợp sớm giúp kiểm tra không gian lắp đặt, kết cấu đỡ, nguồn điện và đường đi của hệ thống điều khiển.

4.2 Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật và khả năng ứng dụng

Trước khi lựa chọn nhà cung cấp, cần yêu cầu tài liệu chứng minh cấp chịu lửa, cấu hình sản phẩm được đánh giá và phạm vi ứng dụng, bên cạnh thông số của màn, cũng cần xem xét yêu cầu đối với kết cấu đỡ, vị trí liên kết và các thành phần liên quan trong hệ thống.

4.3 Bảo đảm thoát nạn và kiểm tra vận hành

Trước khi đưa vào sử dụng, hệ thống cần được kiểm tra và chạy thử theo hồ sơ thiết kế, hướng dẫn kỹ thuật và quy trình bàn giao áp dụng, nội dung kiểm tra cần làm rõ khả năng kích hoạt, triển khai màn và phương án bảo đảm thoát nạn khi màn đóng.

5. Tư vấn giải pháp màn xếp ngăn cháy cho công trình tại Thịnh Phát MEP

Đối với công trình có sảnh thông tầng, phương án lắp màn xếp ngăn cháy cần được xác định dựa trên vị trí cần kiểm soát cháy lan, yêu cầu chịu lửa, điều kiện lắp đặt và giải pháp thoát nạn. Việc khảo sát thực tế và đối chiếu hồ sơ kỹ thuật trước khi lựa chọn giúp chủ đầu tư làm rõ cấu hình thiết bị, phạm vi thi công và các yêu cầu cần phối hợp với hệ thống PCCC hiện hữu.

Thịnh Phát MEP có thể trao đổi về yêu cầu kỹ thuật và phương án triển khai dựa trên thông tin cụ thể của dự án. Để quá trình tư vấn sát với thực tế, chủ đầu tư nên chuẩn bị bản vẽ khu vực thông tầng, kích thước vị trí dự kiến lắp đặt, hồ sơ thiết kế PCCC liên quan và các yêu cầu vận hành của công trình.

Liên hệ Thịnh Phát MEP để trao đổi về giải pháp màn xếp ngăn cháy cho sảnh thông tầng, làm rõ yêu cầu kỹ thuật và phạm vi triển khai trước khi lập phương án hoặc báo giá.