Cửa cuốn chống cháy có phù hợp giữa các khu vực sản xuất?

Trong nhà xưởng, các khu vực sản xuất thường được bố trí liền kề để thuận tiện cho việc vận chuyển nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm, tuy nhiên, nếu xảy ra hỏa hoạn tại một khu vực, lửa và khói có thể lan sang những khu vực khác, làm gia tăng thiệt hại và ảnh hưởng đến hoạt động của toàn bộ nhà máy. Vì vậy, việc lựa chọn giải pháp ngăn cháy tại các ô mở giữa khu vực sản xuất cần được tính toán ngay từ khâu thiết kế hoặc khi cải tạo công trình.

1. Cửa cuốn chống cháy có phù hợp giữa các khu vực sản xuất không?

Cửa cuốn chống cháy có thể là biện pháp rất phù hợp với các ô mở giữa khu vực sản xuất, nhất là nơi thường xuyên vận chuyển hàng hóa bằng xe nâng, xe đẩy hoặc phương tiện nội bộ. Khi hoạt động bình thường, cửa được cuốn lên để tạo khoảng thông thoáng; khi có tín hiệu kích hoạt theo thiết kế, cửa hạ xuống để hình thành ranh giới ngăn cháy tại vị trí lắp đặt.

Chẳng hạn, một nhà máy có khu vực gia công cơ khí nằm cạnh khu vực đóng gói có thể cần một ô mở đủ rộng để vận chuyển sản phẩm giữa hai khu vực. Nếu hồ sơ thiết kế PCCC xác định vị trí này cần giải pháp ngăn cháy và cho phép sử dụng loại cửa phù hợp, cửa cuốn chống cháy có thể là phương án đáng cân nhắc.

2. Những vị trí trong nhà xưởng có thể xem xét lắp cửa cuốn chống cháy

Mỗi nhà xưởng có cách bố trí dây chuyền, mức độ nguy hiểm cháy và nhu cầu lưu thông khác nhau, vì vậy, cần xác định rõ chức năng của từng ô mở trước khi lựa chọn cửa cuốn chống cháy, thay vì áp dụng cùng một phương án cho toàn bộ nhà máy.

2.1 Giữa khu vực sản xuất và khu vực đóng gói

Khu vực sản xuất và đóng gói thường có nhu cầu chuyển sản phẩm liên tục, nếu ô mở giữa hai khu vực cần được bảo vệ chống cháy theo thiết kế, cửa cuốn chống cháy có thể giúp duy trì lối lưu thông khi không có sự cố và đóng lại theo cơ chế vận hành đã được thiết lập khi có cháy.

2.2 Giữa khu vực sản xuất và kho nguyên vật liệu, thành phẩm

Kho hàng có thể tập trung lượng lớn vật liệu, bao bì hoặc sản phẩm dễ cháy, khi khu vực kho nằm liền kề dây chuyền sản xuất, việc kiểm soát cháy lan giữa hai khu vực cần được xem xét trong tổng thể phương án PCCC của công trình. Tại ô mở có nhu cầu vận chuyển pallet hoặc hàng hóa cồng kềnh, cửa cuốn chống cháy có thể là lựa chọn phù hợp nếu cấu hình sản phẩm và phương án lắp đặt đáp ứng yêu cầu thiết kế. Cần làm rõ cấp chịu lửa, kích thước cửa, cơ chế kích hoạt và những điều kiện liên quan đến việc đóng cửa khi xảy ra sự cố.

2.3 Giữa các khu vực sản xuất có đặc điểm nguy hiểm cháy khác nhau

Trong một nhà máy, các công đoạn sản xuất có thể khác nhau về vật liệu sử dụng, thiết bị vận hành và nguy cơ phát sinh cháy, những khu vực có sử dụng chất lỏng dễ cháy, khí cháy hoặc có quá trình tạo bụi dễ cháy cần được đánh giá cẩn trọng theo đặc điểm công nghệ và yêu cầu an toàn của công trình.

3. Ưu điểm và hạn chế khi sử dụng cửa cuốn chống cháy trong nhà xưởng

Cửa cuốn chống cháy có lợi thế về khả năng giải phóng không gian lưu thông khi cửa ở trạng thái mở, tuy nhiên, thiết bị cũng có những yêu cầu riêng về vận hành, bảo trì và bố trí lối đi. Đánh giá cả hai mặt giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp với hoạt động thực tế của nhà máy.

3.1 Ưu điểm về không gian và lưu thông hàng hóa

So với cửa có cánh mở chiếm diện tích sang hai bên hoặc phía trước, cửa cuốn được thu lên phía trên ô mở khi không sử dụng, đặc điểm này có thể hữu ích tại nhà xưởng có lối vận chuyển rộng, xe nâng hoạt động thường xuyên hoặc mặt bằng cần tối ưu cho dây chuyền sản xuất. Cửa cũng có thể được tích hợp với hệ thống điều khiển theo cấu hình thiết kế, giúp việc đóng cửa khi có tín hiệu cháy diễn ra theo phương án đã xác định. Khả năng tích hợp và trình tự vận hành thực tế cần được kiểm tra dựa trên tài liệu kỹ thuật của sản phẩm và hệ thống PCCC tại công trình.

3.2 Hạn chế về vận hành và yêu cầu lắp đặt

Cửa cuốn chống cháy cần có không gian lắp đặt cho hộp cửa, trục cuốn, cơ cấu truyền động và các bộ phận liên quan, với nhà xưởng có chiều cao hạn chế, nhiều đường ống kỹ thuật hoặc kết cấu dầm phức tạp, việc bố trí thiết bị có thể cần phối hợp từ sớm với các hạng mục kiến trúc và cơ điện. Bên cạnh đó, cửa phải được kiểm tra để bảo đảm cơ chế kích hoạt và đóng cửa hoạt động đúng theo thiết kế, còn nếu vị trí cửa có xe nâng, hàng hóa hoặc người qua lại liên tục, cần có phương án quản lý vận hành phù hợp nhằm hạn chế tình trạng vật cản làm ảnh hưởng đến quá trình đóng cửa khi xảy ra cháy.

3.3 Không thay thế cửa đi thoát nạn

Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi bố trí cửa cuốn chống cháy trong nhà xưởng, cửa cuốn được thiết kế chủ yếu để đóng một ô mở, nhưng không vì thế mà đáp ứng mọi yêu cầu đối với cửa đi trên đường thoát nạn. Nếu khu vực lắp đặt nằm trên tuyến thoát nạn, chủ đầu tư cần kiểm tra yêu cầu về lối ra, khả năng mở và đi qua cửa, cũng như trạng thái vận hành khi xảy ra cháy. Không nên dựa vào giả định rằng người bên trong có thể tự nâng cửa cuốn để thoát ra khi mất điện hoặc khi hệ thống gặp sự cố.

4. Tiêu chí lựa chọn cửa cuốn chống cháy giữa các khu vực sản xuất

Để lựa chọn đúng giải pháp, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời yêu cầu ngăn cháy, đặc điểm ô mở, điều kiện vận hành và hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm, một thiết bị có thông số phù hợp trên tài liệu vẫn cần được đánh giá trong cấu hình lắp đặt thực tế của công trình.

4.1 Xác định yêu cầu ngăn cháy theo thiết kế PCCC

Trước tiên, cần xác định ô mở nằm trên bộ phận ngăn cháy nào, yêu cầu giới hạn chịu lửa ra sao và giải pháp cửa được sử dụng có phù hợp hay không, không nên tự chọn cấp chịu lửa chỉ dựa trên diện tích nhà xưởng hoặc mức độ quan trọng của dây chuyền sản xuất.

4.2 Kiểm tra kích thước và điều kiện lắp đặt

Kích thước ô mở ảnh hưởng đến cấu hình cửa, cơ cấu vận hành và phương án liên kết với kết cấu công trình, vì vậy, cần khảo sát chiều rộng, chiều cao, vị trí dầm, khoảng không phía trên cửa và những yếu tố có thể cản trở quá trình đóng mở. Đối với nhà xưởng đang hoạt động, việc khảo sát còn cần tính đến luồng di chuyển của xe nâng, vị trí tập kết hàng hóa và khả năng tiếp cận để bảo trì. Các điều kiện này giúp hạn chế xung đột giữa thiết bị ngăn cháy với hoạt động sản xuất sau khi lắp đặt.

4.3 Làm rõ cơ chế kích hoạt và trạng thái khi có sự cố

Nếu cửa được thiết kế liên động với hệ thống báo cháy, cần xác định tín hiệu kích hoạt, trình tự đóng cửa và cách xử lý trong các tình huống như mất nguồn hoặc có lỗi vận hành. Những chức năng này phải phù hợp với cấu hình đã được lựa chọn và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

4.4 Đánh giá tổng chi phí thay vì chỉ so sánh giá cửa

Chi phí đầu tư có thể bao gồm thân cửa, cơ cấu truyền động, bộ điều khiển, phụ kiện, kết cấu lắp đặt và các công việc thi công liên quan, với công trình đang hoạt động, chi phí còn có thể chịu ảnh hưởng bởi điều kiện tiếp cận, thời gian thi công và yêu cầu phối hợp với dây chuyền hiện hữu.

5. Tư vấn lựa chọn cửa cuốn chống cháy cho nhà xưởng tại Thịnh Phát MEP

Cửa cuốn chống cháy có thể là phương án đáng cân nhắc tại các ô mở cần lưu thông hàng hóa giữa những khu vực sản xuất, nhưng tính phù hợp phải được xác định từ yêu cầu ngăn cháy và điều kiện vận hành của từng công trình. Việc lựa chọn đúng không chỉ dựa vào kích thước cửa hay giá thành mà còn cần xem xét cấp chịu lửa, cơ chế kích hoạt, hồ sơ kỹ thuật và yêu cầu thoát nạn.

Khi trao đổi phương án cho nhà xưởng, doanh nghiệp nên chuẩn bị bản vẽ vị trí lắp đặt, kích thước ô mở, thông tin về công năng hai khu vực cần ngăn cách và hồ sơ thiết kế PCCC liên quan. Đây là cơ sở để làm rõ yêu cầu kỹ thuật, điều kiện thi công và phạm vi công việc trước khi lập dự toán.

Liên hệ Thịnh Phát MEP để trao đổi về yêu cầu kỹ thuật và phương án cửa cuốn chống cháy cho nhà xưởng, từ đó xác định các hạng mục cần kiểm tra trước khi lựa chọn giải pháp phù hợp.